inleiding

Hoog in de Andes van Zuid-Amerika groeit al duizenden jaren (meer dan 5, 000 jaar) een bijzonder gewas: quinoa (Chenopodium quinoa). Voor de Inca’s was het niet zomaar voedsel, maar “het gouden graan van de Andes” – een heilig graan dat kracht, gezondheid en verbondenheid symboliseerde.

Elke variëteit draagt een verhaal. De zwarte quinoa werd traditioneel gedeeld tijdens rouwmomenten, om verdriet te verzachten en gemeenschap te versterken. Vandaag ontdekken we dat deze variëteit van nature hoog lithiumbevat – een mineraal dat bekendstaat om zijn ondersteunende werking bij het reguleren van stemming en het verminderen van stress.

​

Quinoa is een geschenk van de natuur: rijk aan hoogwaardige eiwitten, met alle negen essentiële aminozuren, vol vezels, vitaminen en mineralen, en volledig glutenvrij. Een krachtig en plantaardig alternatief voor vlees, dat gezondheid en duurzaamheid combineert.

In de keuken kent quinoa geen grenzen. Van hartige hoofdgerechten tot frisse salades, van voedzame ontbijtbowls tot brood en desserts – quinoa past zich moeiteloos aan elke cultuur en smaak aan.

​

Maar quinoa voedt niet alleen mensen. Het gewas is sterk, veerkrachtig en klimaatbestendig. Het groeit met weinig water, verdraagt droogte, vocht en zoute bodems. Daarom wordt quinoa wereldwijd gezien als een strategisch gewas in de strijd tegen klimaatverandering en voor voedselzekerheid.

​

Quinoa is meer dan een graan.
Het is een brug tussen verleden en toekomst.
Tussen culturen en continenten.
Tussen mens en natuur.

​

Start met het project

2022 begonnen we met het telen van quinoa in Amsterdam, op een klein perceel bij Stadsboerderij Zimmerhoeve. Om de verbinding tussen Peru en Nederland te versterken, werd het zaad meegenomen van het Altiplano. Dit jaar was de zaad vermeerderd.

We organiseerden onze eerste quinoa-oogstworkshop voor kinderen samen met hun ouders. Het was zo interessant en inspirerend dat we besloten om het project het jaar daarop voort te zetten, dit keer in een andere wijk.

E

motivatie van het project

2013 werd door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationale Jaar van de Quinoa, op initiatief van de Boliviaanse president Evo Morales en met brede steun van vele landen wereldwijd.

Vanaf dat moment verspreidde quinoa zich wereldwijd – zowel voor consumptie en zaad. In Peru nam de export sterk toe en groeide het aantal bedrijven dat quinoa op grote schaal produceerde. Toch profiteerden inheemse dorpen en gemeenschappen nauwelijks van deze groei. Hun landbouw blijft grotendeels handmatig en kleinschalig.

Ironisch genoeg zijn het juist deze gemeenschappen die dit kostbare gewas duizenden jaren hebben bewaard. Velen van hen leven nog steeds in een kwetsbare positie. Een groot deel van hun oogst wordt verkocht om basisbehoeften zoals kleding, onderwijs en gezondheidszorg te kunnen bekostigen. Hierdoor komt hun eigen voedselzekerheid onder druk te staan.

Deze realiteit inspireerde ons om quinoa in Amsterdam te verbouwen. Niet alleen als gezonde en duurzame voedingsbron voor mensen die het gewas – en de plant zelf – nog niet kennen, maar ook als een manier om verbinding te maken met haar geschiedenis.

Ons project nodigt uit tot reflectie: over de waardevolle rol van inheemse gemeenschappen in het behoud van biodiversiteit, en over de ongelijkheid waarmee zij nog steeds worden geconfronteerd in vergelijking met stedelijke regio’s.

​

Het is bijzonder om te zien hoe een minuscuul zaadje uitgroeit tot een prachtige bloeiwijze met honderden korrels. Een krachtig symbool van veerkracht, groei en hoop.

​